Een prikkelend boek over mensen die op een nieuwe manier kerk willen zijn, midden in de samenleving. Geschreven door Tom Sine, en nu vertaald door Time to Turn!
Bijna 30 jaar geleden schreef Tom Sine ‘The Mustard Seed Conspiracy’ (De Mosterdzaadsamenzwering) en het beeld van dat mosterdzaadje uit de gelijkenis van Jezus in Mattheus 13, is de leidraad in zijn leven en werk gebleven. God werkt niet in het grootse, maar in het onaanzienlijke, in de kleine dingen en persoonlijke levens om zo met elkaar de kerk te vernieuwen en de wereld te veranderen; anno 2008 is dat niet anders dan 30 jaar geleden. Tijd dus voor een vervolg met ‘De Nieuwe Samenzweerders’.
Het zijn roerige tijden waarin we leven. De wereld lijkt stuurloos op weg naar een onzekere toekomst en ook de (westerse) kerk bevindt zich in zwaar weer. Zonder de toestand in deze wereld rooskleuriger voor te stellen dan ze is, bemoedigt Sine ons met voorbeelden van wat God aan het doen is in de wereld en de kerk. Hij heeft zijn boek opgedeeld in 5 ‘gesprekken’, waarin hij ons oproept onze wereld, cultuur, de toekomst van God en de roerige tijden waarin we leven serieus te nemen. Want er komen (sinds 11 september 2001 alleen maar heftiger) de nodige uitdagingen op ons af.
De kloof tussen rijk en arm is steeds groter geworden, terwijl we tegelijkertijd door de globalisering van de economie meer dan ooit met de armen wereldwijd verbonden zijn. Het zijn letterlijk onze arme buren geworden, op wie onze door consumptie bepaalde leefstijl vaak een verwoestende impact heeft. De wereld is verdeelder dan ooit, terwijl we een gezamenlijke toekomst tegemoet gaan. Sine ziet dat we ons ook als christenen steeds meer thuis lijken te voelen in de door consumptie bepaalde waarden van onze cultuur. ‘Waar is in de kerk de cultuurkritiek?’ vraagt hij zich af. Onder bekering verstaan we morele en geestelijke waarden, maar de culturele waarden blijven vreemd genoeg vaak buiten beschouwing.
Vervolgens schetst hij een beeld van het goede leven en de betere toekomst van God die haaks staat op wat ‘het wereldwijde winkelcentrum’ ons wil doen geloven. Waar is ons thuis? Waar voelen we ons thuis? Voor welke werkelijkheid kiezen we? Gods toekomst is niet iets voor later als we dood zijn, maar voor nu. Niet een theologie voor de zondag, maar de reden om maandag uit ons bed te komen. Als we tenminste geloven dat ondanks alle ellende in deze wereld God Zijn koninkrijk doet doorbreken. Het is geen vrolijk beeld dat hij schetst. Het zijn ook voor de kerk roerige tijden; In een tijd van groeiende aandacht voor religie onder jongeren, zien de meeste kerken de jeugd wegtrekken. De antwoorden die we decennia geleden gevonden hebben passen niet meer op de vragen van deze tijd. Heeft onze toekomst nog wel een kerk?
Toch begint zijn boek niet met deze verontrustende realiteit. Eerst stelt Sine ons voor aan ‘de nieuwe samenzweerders’; vier nieuwe stromingen -emerging, missionair, multicultureel en monastiek- die hij ziet als de voorhoede van wat God aan het doen is in onze wereld en in de kerk. De emerging stroming is naar buiten en op relaties gericht, met een experimenteel en kunstzinnig karakter. Een beweging van onderaf in een poging de kerk opnieuw uit te vinden in een postmoderne wereld. De missionaire stroming is intellectueler van oorsprong en stelt belangrijke theologische vragen over (missionair) kerk-zijn. De multiculturele stroming komt voort uit Afro-Amerikaanse en Aziatische kerken in de VS. Toch vragen ook steeds meer monoculturele kerken zich af of dit Bijbels en in de grote steden nog wel van onze tijd is. De monastieke stroming is minder op kerkstichting en jongeren gericht en ‘roepen, meer dan de anderen vragen op over wat het betekent discipel van Jezus te zijn, een kerk te vormen en kerkelijke missie te bedrijven’. Ze voelen zich aangetrokken tot de rijke kloostertraditie. De uitingen van deze stromingen variëren van leefgemeenschappen in achterbuurten tot vieringen waarin gebruik wordt gemaakt van nieuwe kunst en oude liturgieën. Het zijn geen vastomlijnde kaders of strikt gescheiden stromingen, maar innovatieve en creatieve vormen om uiting te geven aan het koninkrijk van God dat al begint door te breken in onze wereld. Jonge mensen die op zoek zijn naar echt geloof en die geen genoegen meer nemen met de antwoorden die de kerk van oudsher gegeven heeft op vragen over discipelschap, rentmeesterschap, de visie op de kerk en op het toekomstige leven en koninkrijk van God. De vormen en beelden die we gevonden hebben voldoen in onze tijd niet meer. We moeten binnen en buiten de traditionele kerk nieuwe vormen vinden voor kerk-zijn in een onstuimige 21ste eeuw.
In het laatste ‘gesprek’ gaat Sine de uitdaging met ons aan om nieuwe vormen te vinden voor een allesomvattend geloof, discipelschap, rentmeesterschap en visie op kerk en toekomst. Los van wat onze cultuur ons opdringt en terug naar het hart van Jezus’ radicaal ‘omgekeerde’ wereld. Hoe? Door met de Auteur, Zijn verhaal en hoe dat afloopt in gedachten nieuwe uitingen te creëren die niet alleen ingaan op de noden van vandaag, maar ook op de uitdagingen van morgen.
Door het hele boek heen staan verhalen van mensen, organisaties of kerken die op hun eigen wijze Jezus volgen en zijn koninkrijk laten zien aan een wereld in nood. Het zijn maar kleine mosterdzaadjes, maar samen wordt het een struik die alles overwoekert en die de kerk en de wereld kan veranderen. Na het lezen van dit boek blijft nog maar één oproep mogelijk: Doe mee met deze samenzwering!
Over de auteur:
Tom Sine is historicus, futuroloog en veelgevraagd spreker in Amerika en daarbuiten. Vanuit Mustard Seed Associates, waarvan hij met zijn vrouw de oprichter is, ondersteunen ze christelijke organisaties in het ontwikkelen van een holistische visie op geloof, zending en evangelisatie. Naast de nieuwe Samenzweerders schreef hij oa ‘The Musterdseed Conspiracy’ en ‘Musterdseed vs McWorld’. Ze wonen in Seattle WA. In oktober waren ze voor een korte tournee in Nederland. ‘De nieuwe samenzweerders’ is voor € 17,50 te koop in de boekhandel of via de shop van timetoturn.nl.